Bevel de dijken door te steken

Home / Bronnen / Bevel de dijken door te steken    |    Terug
Bevel de dijken door te steken
   
   
 
 
 
 
Transcriptie
Werdt van wegen zijnen Furstliche Genade geauthoriseert ende belast Cornelis Jansz. vanden Nijeburch, dijckgraeffve van Geestmerambocht, die huyssen van Jan Buyes bijden overthoom ende alle anderen daerontrent aenden Hugendijck te doen aen brant steecken, de zelve huyssen met alle datter inne is, ghevende tot prijs, insgelijcx tgehele dorp van Outdorp ende allen dijcken daerontrent deur te doen steecken tot ontsettinge der stadt van Alcmaer. Bevelende hopman Corput met zekeren scutten ende allen anderen onder den soldije van zijne Furstliche Genade zijnde, in desen alle hulp ende bijstant te doen, op peyne van zijner Furstliche Genade hoochste ongenade. Actum opt huys tot Scagen desen xien septembris 1573. Diedrich Sonoy

Bevel de dijken door te steken

Dit is het bevelschrift dat geuzenleider Diederik Sonoy op 11 september 1573 vanuit Schagen richtte aan Cornelis Janszoon van der Nijenburch, de dijkgraaf van het gebied Geestmerambacht. Sonoy geeft de dijkgraaf uit naam van Willem van Oranje opdracht een aantal huizen bij de Huigendijk en het hele dorp Oudorp in brand te steken en de dijken daar door te steken. Het stijgende water moest de Spaanse belegeraars verjagen en Alkmaar bevrijden.

Diederik Sonoy was de hoogste bevelhebber van de geuzen in Noord-Holland. Als een van de eersten zette hij water systematisch in tegen de vijand. Alkmaarse stadsbestuurders en geuzen hadden Sonoy al een paar keer gevraagd het land rondom de omsingelde stad onder water te zetten. Maar dorpelingen en boeren uit de omgeving verzetten zich daartegen. Zij vreesden voor hun huizen, hun landbouwgrond en hun vee. Uiteindelijk had Sonoy een paar zeesluizen laten openzetten. Soldaten moesten de sluizen bewaken om te voorkomen dat boeren ze weer zouden sluiten. Ook bij Oudorp moesten soldaten de dijkgraaf bijstaan.

Het water verdreef de Spanjaarden inderdaad. Ten noorden van Alkmaar kwam het water de soldaten al gauw tot hun middel en kanonnen zonken weg in de modder. De Spanjaarden kregen bovendien een brief van Willem van Oranje in handen, die schreef dat hij van plan was al het land rondom Alkmaar onder water te zetten. Het Spaanse leger trok daarop weg. Met veel moeite wisten de Spanjaarden hun zware kanonnen en ander materieel over de zompige grond weg te voeren. Op 8 oktober 1573 was Alkmaar met het water ontzet. 

Maker: Diederik Sonoy
Datering: 1573-09-11
Collectie: RAA, archief van de gemeente (stadsarchief) Alkmaar, 1254 (1325) -1815 (1816)
Nummer: 2076
Link: https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/collecties/archieven/archieven-2/scans/NL-AmrRAA-10.1.1.001/2.13.1.2/start/380/limit/10/highlight/5
Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Heb je een opmerking of vraag over deze bron? Of een suggestie voor een nieuwe bron, onderwerp of thema? Laat het ons weten via educatie@archiefalkmaar.nl.

Geschiedenislokaal Regionaal Archief

Bevel de dijken door te steken

Tijdvak: Tijd van ontdekkers en hervormers (1500-1600)


Omschrijving

Bevel de dijken door te steken

Dit is het bevelschrift dat geuzenleider Diederik Sonoy op 11 september 1573 vanuit Schagen richtte aan Cornelis Janszoon van der Nijenburch, de dijkgraaf van het gebied Geestmerambacht. Sonoy geeft de dijkgraaf uit naam van Willem van Oranje opdracht een aantal huizen bij de Huigendijk en het hele dorp Oudorp in brand te steken en de dijken daar door te steken. Het stijgende water moest de Spaanse belegeraars verjagen en Alkmaar bevrijden.

Diederik Sonoy was de hoogste bevelhebber van de geuzen in Noord-Holland. Als een van de eersten zette hij water systematisch in tegen de vijand. Alkmaarse stadsbestuurders en geuzen hadden Sonoy al een paar keer gevraagd het land rondom de omsingelde stad onder water te zetten. Maar dorpelingen en boeren uit de omgeving verzetten zich daartegen. Zij vreesden voor hun huizen, hun landbouwgrond en hun vee. Uiteindelijk had Sonoy een paar zeesluizen laten openzetten. Soldaten moesten de sluizen bewaken om te voorkomen dat boeren ze weer zouden sluiten. Ook bij Oudorp moesten soldaten de dijkgraaf bijstaan.

Het water verdreef de Spanjaarden inderdaad. Ten noorden van Alkmaar kwam het water de soldaten al gauw tot hun middel en kanonnen zonken weg in de modder. De Spanjaarden kregen bovendien een brief van Willem van Oranje in handen, die schreef dat hij van plan was al het land rondom Alkmaar onder water te zetten. Het Spaanse leger trok daarop weg. Met veel moeite wisten de Spanjaarden hun zware kanonnen en ander materieel over de zompige grond weg te voeren. Op 8 oktober 1573 was Alkmaar met het water ontzet. 

Maker: Diederik Sonoy
Datering: 1573-09-11
Collectie: RAA, archief van de gemeente (stadsarchief) Alkmaar, 1254 (1325) -1815 (1816)
Nummer: 2076
Link: https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/collecties/archieven/archieven-2/scans/NL-AmrRAA-10.1.1.001/2.13.1.2/start/380/limit/10/highlight/5

Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Trefwoorden

Schagen
communicatie
oorlogsvoering
Spaanse leger
Beleg van Alkmaar
Willem van Oranje
Diederik Sonoy
dijken
Tachtigjarige Oorlog
Nederlandse opstand