De gilden nemen het stadsbestuur over

Home / Bronnen / De gilden nemen het stadsbestuur over    |    Terug
De gilden nemen het stadsbestuur over
   
   
 
 
 
 

De gilden nemen het stadsbestuur over

In de jaren 1425 en 1426 heerste er chaos in het graafschap Holland. Er werd gevochten over wie de macht kreeg in Holland. Filips van Bourgondië en Jacoba van Beieren vonden allebei dat zij de heerschappij moesten hebben. Filips van Bourgondië werd graaf, maar daartegen kwamen de inwoners van Kennemerland in opstand. De Kennemers veroverden Haarlem en Alkmaar en sloten zich aan bij Jacoba van Beieren, de tegenstander van graaf Filips. De gilden maakten van deze gelegenheid gebruik om de macht in de stad over te nemen. Voor de chaos uitbrak, had de graaf veel macht in de stad. Nu wilden de gilden die macht overnemen. 

Jacoba van Beieren wilde Alkmaar graag aan har kant houden, en moest dus zorgen dat de gilden haar steunden. Daarom verleende Jacoba op 11 april 1426 dit privilege aan Alkmaar. Het privilege was erg democratisch voor die tijd: in het privilege stond dat de belangrijkste negen gilden van Alkmaar voortaan zestien hoofdmannen zouden kiezen. Deze hoofdmannen zouden op hun beurt de schepenen (stadsbestuurders) en de burgemeesters kiezen. De ambachtslieden zouden zo dus de macht krijgen in de stad en via een tussenpersoon het stadsbestuur kiezen. Helaas voor de  gilden versloeg Filips van Bourgondië Jacoba en verklaarde hij alle privileges van Alkmaar ongeldig, omdat de stad Jacoba had gesteund. Dit privilege werd nooit uitgevoerd en raakte in de vergetelheid, totdat het in de 18de eeuw door de patriotten werd herontdekt.

Je kunt de uitgetypte tekst van het privilege downloaden als PDF met het PDF-icoontje linksboven in de bronafbeelding. Het is geschreven in middeleeuws Nederlands. Snap jij waar het over gaat?

 

Datering: 1427-04-11
Collectie: Archief van de gemeente Alkmaar, 1325- 1815
Nummer: 7
Link: https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/collecties/archieven/archieven-2/file/5aab157d4ecd35bc8a68696ac619b811
Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Heb je een opmerking of vraag over deze bron? Of een suggestie voor een nieuwe bron, onderwerp of thema? Laat het ons weten via educatie@archiefalkmaar.nl.
  Onderdeel van thema's

Geschiedenislokaal Regionaal Archief

De gilden nemen het stadsbestuur over

Tijdvak: Tijd van steden en staten (1000-1500)


Omschrijving

De gilden nemen het stadsbestuur over

In de jaren 1425 en 1426 heerste er chaos in het graafschap Holland. Er werd gevochten over wie de macht kreeg in Holland. Filips van Bourgondië en Jacoba van Beieren vonden allebei dat zij de heerschappij moesten hebben. Filips van Bourgondië werd graaf, maar daartegen kwamen de inwoners van Kennemerland in opstand. De Kennemers veroverden Haarlem en Alkmaar en sloten zich aan bij Jacoba van Beieren, de tegenstander van graaf Filips. De gilden maakten van deze gelegenheid gebruik om de macht in de stad over te nemen. Voor de chaos uitbrak, had de graaf veel macht in de stad. Nu wilden de gilden die macht overnemen. 

Jacoba van Beieren wilde Alkmaar graag aan har kant houden, en moest dus zorgen dat de gilden haar steunden. Daarom verleende Jacoba op 11 april 1426 dit privilege aan Alkmaar. Het privilege was erg democratisch voor die tijd: in het privilege stond dat de belangrijkste negen gilden van Alkmaar voortaan zestien hoofdmannen zouden kiezen. Deze hoofdmannen zouden op hun beurt de schepenen (stadsbestuurders) en de burgemeesters kiezen. De ambachtslieden zouden zo dus de macht krijgen in de stad en via een tussenpersoon het stadsbestuur kiezen. Helaas voor de  gilden versloeg Filips van Bourgondië Jacoba en verklaarde hij alle privileges van Alkmaar ongeldig, omdat de stad Jacoba had gesteund. Dit privilege werd nooit uitgevoerd en raakte in de vergetelheid, totdat het in de 18de eeuw door de patriotten werd herontdekt.

Je kunt de uitgetypte tekst van het privilege downloaden als PDF met het PDF-icoontje linksboven in de bronafbeelding. Het is geschreven in middeleeuws Nederlands. Snap jij waar het over gaat?

 

Datering: 1427-04-11
Collectie: Archief van de gemeente Alkmaar, 1325- 1815
Nummer: 7
Link: https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/collecties/archieven/archieven-2/file/5aab157d4ecd35bc8a68696ac619b811

Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Trefwoorden

Middeleeuwen
stadsrechten
centralisatie
gilden
handel
ambacht
Alkmaar

PDF's

De gilden nemen de stad over transcriptie.pdf: www.geschiedenislokaalregionaalarchiefalkmaar.nl/media/431988/de-gilden-nemen-de-stad-over-transcriptie.pdf