Eerste Noordhollandsche Courant

Home / Bronnen / Eerste Noordhollandsche Courant    |    Terug
Eerste Noordhollandsche Courant
   
   
 
 
 
 

Eerste Noordhollandsche Courant

“Vrijheid, Gelijkheid, Broederschap”: het bekende motto van de Franse Revolutie prijkt bovenaan de allereerste Noordhollandsche Courant ooit. De patriotten hadden sinds 1795 de macht in Nederland, en dat kun je wel zien aan deze krant. Zij hadden de idealen van de Franse Revolutie overgenomen. Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap hoorde daarbij.

De eerste Noordhollandsche Courant verscheen op dinsdag 6 december, 1796. De krant werd in Alkmaar gedrukt, door meneer A. Sterck. De eerste jaren verscheen de krant eens per week. In 1799 ging de krant verder onder de naam ‘Alkmaarsche Courant’. Die verschijnt nu nog steeds (maar dan dagelijks), als onderdeel van het Noordhollands Dagblad. Best indrukwekkend dus, een krant die al meer dan 220 jaar bestaat! De eerste Nederlandse krant was trouwens al veel eerder uitgekomen, in 1618. De oudste Europese kranten kwamen al uit 1609.

De krant heeft een sterke band met de Verlichting. Volgens het Verlichte denken was het belangrijk om ‘de waarheid’ zoveel mogelijk te verspreiden. Ook de gewone bevolking moest het nieuws te horen krijgen, zodat iedereen een eigen mening kon vormen. Dat nieuws kon ook kritiek zijn op de heersende klasse, dus het was belangrijk dat de overheid zich niet te erg met het nieuws bemoeide. Daarom gingen Verlichte denkers ‘pamfletten’ drukken: vaak (een paar) losse of aan elkaar vastgemaakte bladen, gevuld met nieuws, feiten & meningen. Pamfletten konden goedkoop worden gemaakt. Daardoor bereikte ze grote delen van de bevolking. De krant was een soort opvolger van de pamfletten. Het grote verschil was dat de krant regelmatig verscheen, en daardoor zorgde voor een structurele nieuwsvoorziening – voor alle lagen van de bevolking.

Kun jij het verband tussen de opkomst van de krant en democratie beschrijven?

 

Datering: 1796-12-06
Collectie: Bibliotheek
Link: https://kranten.archiefalkmaar.nl/periodicals/NHC
Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Heb je een opmerking of vraag over deze bron? Of een suggestie voor een nieuwe bron, onderwerp of thema? Laat het ons weten via educatie@archiefalkmaar.nl.
  Onderdeel van thema's

Geschiedenislokaal Regionaal Archief

Eerste Noordhollandsche Courant

Tijdvak: Tijd van pruiken en revoluties (1700-1800)


Omschrijving

Eerste Noordhollandsche Courant

“Vrijheid, Gelijkheid, Broederschap”: het bekende motto van de Franse Revolutie prijkt bovenaan de allereerste Noordhollandsche Courant ooit. De patriotten hadden sinds 1795 de macht in Nederland, en dat kun je wel zien aan deze krant. Zij hadden de idealen van de Franse Revolutie overgenomen. Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap hoorde daarbij.

De eerste Noordhollandsche Courant verscheen op dinsdag 6 december, 1796. De krant werd in Alkmaar gedrukt, door meneer A. Sterck. De eerste jaren verscheen de krant eens per week. In 1799 ging de krant verder onder de naam ‘Alkmaarsche Courant’. Die verschijnt nu nog steeds (maar dan dagelijks), als onderdeel van het Noordhollands Dagblad. Best indrukwekkend dus, een krant die al meer dan 220 jaar bestaat! De eerste Nederlandse krant was trouwens al veel eerder uitgekomen, in 1618. De oudste Europese kranten kwamen al uit 1609.

De krant heeft een sterke band met de Verlichting. Volgens het Verlichte denken was het belangrijk om ‘de waarheid’ zoveel mogelijk te verspreiden. Ook de gewone bevolking moest het nieuws te horen krijgen, zodat iedereen een eigen mening kon vormen. Dat nieuws kon ook kritiek zijn op de heersende klasse, dus het was belangrijk dat de overheid zich niet te erg met het nieuws bemoeide. Daarom gingen Verlichte denkers ‘pamfletten’ drukken: vaak (een paar) losse of aan elkaar vastgemaakte bladen, gevuld met nieuws, feiten & meningen. Pamfletten konden goedkoop worden gemaakt. Daardoor bereikte ze grote delen van de bevolking. De krant was een soort opvolger van de pamfletten. Het grote verschil was dat de krant regelmatig verscheen, en daardoor zorgde voor een structurele nieuwsvoorziening – voor alle lagen van de bevolking.

Kun jij het verband tussen de opkomst van de krant en democratie beschrijven?

 

Datering: 1796-12-06
Collectie: Bibliotheek
Link: https://kranten.archiefalkmaar.nl/periodicals/NHC

Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Trefwoorden

Alkmaar
communicatie
dagelijks leven
boekdrukkunst
Kennisoverdracht
Verlichting