Het landrecht van Kennemerland

Home / Bronnen / Het landrecht van Kennemerland    |    Terug
Het landrecht van Kennemerland
   
   
 
 
 
 
 
Transcriptie
(...) meenlic beteren mit X libra te boeten. Heeft hij on- recht die se wederseide, soe is sijn boeten tien pont. Van die een den anderen te beclaghen Waer enich man die den anderen beclaghende om scul- de, die moet wel lien alsoe veel als hij bekent, sonder ban ende sonder boete van den anderen, doet hi als 't recht van den lande staet. Van nachte te misdoen Soe wie bij nacht misdede an een huys mit vech- tender hant, hi verboerde viervout die boete, beide teghens die here ende teghen den ghenen daer hij 't teghens misdede. Van niemant te wonden Waert dat enich man gewondt wort of gequest, daer sal die rechter ende die scepenen toe comen, ende die wonden off die quetsinge besien, ende bij ho- ren rade dien besculdighen als 't moghelijck is. Van huysbraecke Soe wie huysbrekinge doet mit haestiger hant, die verboert X pont, wort hi verwonnen als recht is. Van die gheen die een man doot slaet Soe wie een man doodt slaet, dien man sel men onse landt verlegghen alzoe langhe thent hij

Het landrecht van Kennemerland

Floris V verleende in 1275 het landrecht van Kennemerland. Het gaat hier niet om nieuwe regels die hij had bedacht, maar om mondelinge wetten die al lang bestonden. Die wetten werden telkens mondeling doorverteld, maar nu werden ze voor het eerst opgeschreven. De regels waren nodig, want de Kennemerlanders waren in de jaren 1272-1274 zelfs in opstand gekomen tegen het graaflijk gezag. Nadat de opstandelingen in 1274 voor Haarlem werden verslagen, gaf Floris V toe aan hun eisen. De graaf verleende de Kennemerlanders daarom in 1275 hun eigen landrecht waarin de regels vast stonden.

Dit was aan de ene kant een overwinning voor de Kennemerlanders. Hun rechten wetten werden nu namelijk opgeschreven en bevestigd door de graaf. Aan de andere kant konden zij hun regels niet meer aanpassen of verzinnen, waardoor de macht van de graaf en zijn lokale vertegenwoordigers toenam. Met dit landrecht voerde de graaf ook rechtbanken in onder leiding van een schepen. Deze rechtbanken behandelden de zaken in een bepaald gebied. De vier bladzijden zijn afkomstig uit een kopie van het landrecht van Kennemerland uit 1292.

Datering: 1292-01-01 / 1292-31-12
Collectie: Gemeente Alkmaar 1254-1815
Nummer: 22
Link: https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/collecties/archieven/archieven-2/file/1debfc2c60603b29adc2d537f2201ee8
Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Heb je een opmerking of vraag over deze bron? Of een suggestie voor een nieuwe bron, onderwerp of thema? Laat het ons weten via educatie@archiefalkmaar.nl.
  Onderdeel van thema's

Geschiedenislokaal Regionaal Archief

Het landrecht van Kennemerland

Tijdvak: Tijd van steden en staten (1000-1500)


Omschrijving

Het landrecht van Kennemerland

Floris V verleende in 1275 het landrecht van Kennemerland. Het gaat hier niet om nieuwe regels die hij had bedacht, maar om mondelinge wetten die al lang bestonden. Die wetten werden telkens mondeling doorverteld, maar nu werden ze voor het eerst opgeschreven. De regels waren nodig, want de Kennemerlanders waren in de jaren 1272-1274 zelfs in opstand gekomen tegen het graaflijk gezag. Nadat de opstandelingen in 1274 voor Haarlem werden verslagen, gaf Floris V toe aan hun eisen. De graaf verleende de Kennemerlanders daarom in 1275 hun eigen landrecht waarin de regels vast stonden.

Dit was aan de ene kant een overwinning voor de Kennemerlanders. Hun rechten wetten werden nu namelijk opgeschreven en bevestigd door de graaf. Aan de andere kant konden zij hun regels niet meer aanpassen of verzinnen, waardoor de macht van de graaf en zijn lokale vertegenwoordigers toenam. Met dit landrecht voerde de graaf ook rechtbanken in onder leiding van een schepen. Deze rechtbanken behandelden de zaken in een bepaald gebied. De vier bladzijden zijn afkomstig uit een kopie van het landrecht van Kennemerland uit 1292.

Datering: 1292-01-01 / 1292-31-12
Collectie: Gemeente Alkmaar 1254-1815
Nummer: 22
Link: https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/collecties/archieven/archieven-2/file/1debfc2c60603b29adc2d537f2201ee8

Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Trefwoorden

rechtspraak
Middeleeuwen
centralisatie