Holland in 1580

Home / Bronnen / Holland in 1580    |    Terug

Holland in 1580

Het Hollandse landschap bestond in de late middeleeuwen voor een groot deel uit water! Aan het begin van de middeleeuwen was dat veel minder zo. Maar in de dertiende eeuw nam de dreiging van de zee toe. De Noordzee sloeg toen een gat tussen Holland en Friesland, waardoor de Waddenzee ontstond. Eerder lag er tussen het huidige Noord-Holland en Friesland een binnenmeer dat leek op het IJsselmeer. Maar vanaf de dertiende eeuw ontstond daar de Zuiderzee. Het water in de Zuiderzee kwam ook hoger te staan. In 1580 zag het landschap er daardoor bij hoogwater zo uit als je op de eerste kaart ziet. 

Het waterrijke landschap ontstond dus doordat de Zuiderzee ontstond en het waterpeil steeg. Tegelijkertijd daalde het landschap: de veengebieden in Holland werden afgegraven, vooral voor de turf. Doordat de veengronden daalden, ontstonden het Leisemeer, Haarlemmermeer, Spieringermeer en Oude meer. Deze meren raakten vervolgens ook met elkaar verbonden, zoals op de kaart te zien is. In de zestiende en zeventiende eeuw hebben de Hollanders al deze meren drooggemaald: de meren werden ingepolderd. De bekendste voorbeelden van ingepolderde middeleeuwse meren vlakbij Alkmaar zijn de Schermer en de Beemster. De kaart is afkomstig uit een boek van de geograaf Sebastiaan Münster. 

Datering: 1580-01-01
Collectie: beeldbank Collectie Regionaal Archief Alkmaar
Nummer: PR1003243
Link: https://hdl.handle.net/21.12106/feeb5b57-2162-4c72-97c0-3b56f61bcbfb
Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Heb je een opmerking of vraag over deze bron? Of een suggestie voor een nieuwe bron, onderwerp of thema? Laat het ons weten via educatie@archiefalkmaar.nl.
  Onderdeel van thema's

Geschiedenislokaal Regionaal Archief

Holland in 1580

Tijdvak: Tijd van steden en staten (1000-1500)


Omschrijving

Holland in 1580

Het Hollandse landschap bestond in de late middeleeuwen voor een groot deel uit water! Aan het begin van de middeleeuwen was dat veel minder zo. Maar in de dertiende eeuw nam de dreiging van de zee toe. De Noordzee sloeg toen een gat tussen Holland en Friesland, waardoor de Waddenzee ontstond. Eerder lag er tussen het huidige Noord-Holland en Friesland een binnenmeer dat leek op het IJsselmeer. Maar vanaf de dertiende eeuw ontstond daar de Zuiderzee. Het water in de Zuiderzee kwam ook hoger te staan. In 1580 zag het landschap er daardoor bij hoogwater zo uit als je op de eerste kaart ziet. 

Het waterrijke landschap ontstond dus doordat de Zuiderzee ontstond en het waterpeil steeg. Tegelijkertijd daalde het landschap: de veengebieden in Holland werden afgegraven, vooral voor de turf. Doordat de veengronden daalden, ontstonden het Leisemeer, Haarlemmermeer, Spieringermeer en Oude meer. Deze meren raakten vervolgens ook met elkaar verbonden, zoals op de kaart te zien is. In de zestiende en zeventiende eeuw hebben de Hollanders al deze meren drooggemaald: de meren werden ingepolderd. De bekendste voorbeelden van ingepolderde middeleeuwse meren vlakbij Alkmaar zijn de Schermer en de Beemster. De kaart is afkomstig uit een boek van de geograaf Sebastiaan Münster. 

Datering: 1580-01-01
Collectie: beeldbank Collectie Regionaal Archief Alkmaar
Nummer: PR1003243
Link: https://hdl.handle.net/21.12106/feeb5b57-2162-4c72-97c0-3b56f61bcbfb

Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Trefwoorden

Middeleeuwen
Akersloot
Alkmaar
Anna Paulowna
Bergen
Callantsoog
Castricum
Den Helder
Egmond
Heerhugowaard
Heiloo
Langedijk
Limmen
Schagen
Schoorl
Texel
Wieringermeer