Reglementen Gemeente Besturen 1801

Home / Bronnen / Reglementen Gemeente Besturen 1801    |    Terug
Reglementen Gemeente Besturen 1801
   
   
 
 
 
 

Instructie voor de gemeentebesturen der Bataafse Republiek

Regelementen voor gekozen gemeente raadsleden (1801)

‘Elke Gemeente heeft een Gemeente- Bestuur, welk Coleggie RAAD DER GEMEENTE zal genaamd worden’. Zo start dit document, dat een boekje met regels voor de Gemeente Raad is. In dit boekwerkje zijn de wetten en regels te vinden, waar een lokaal bestuur zich aan moet houden. In het boekje staan de eisen en taken van de raadsleden, de voorzitter en de secretaris. Aan iedere functie zijn andere eisen gesteld.

De raadsleden kunnen worden gekozen door stemgerechtigde burgers, maar de raadsleden moeten wel aan een aantal voorwaarden voldoen. Zo moeten ze zelf stemgerechtigd zijn, in elk geval ouder dan vijfentwintig jaar zijn, vijf jaar in de gemeente hebben gewoond en geen kerkelijke erediensten voorgaan of verbonden zijn met het openbaar onderwijs. We zien hier dat de overheid geen verstrengeling van geloof en politiek wil hebben.

Raadsleden moesten in een bepaalde volgorde aftreden. Het lot besloot over de volgorde. De overheid was ontzettend bang voor bestuurders die te lang op één positie zaten en daardoor hun werk niet meer naar behoren zouden kunnen doen. Of erger alleen handelden vanuit eigen belang. Daarom werden er verschillende regels opgesteld die belangenverstrengeling tegen moesten gaan. Enkele voorbeelden hiervan zijn dat familieleden of andere verwanten niet gezamenlijk in de raad mochten zitten. Ook andere artikelen in het reglement hadden als doel alle schijn van belangen verstrengeling tegen te gaan. Voorbeelden hiervan zijn de artikelen 45 en 46.

Om een democratie te laten functioneren is het nodig om open en transparant te zijn rond besluitvorming. Burgers moeten de besluiten kunnen controleren. Om deze reden werden er een aantal regels opgesteld op welke manier de gemeentebesturen met de burgers moest communiceren over de besluiten die zijn genomen. Zo moeten wetten- en regels worden gepubliceerd en dit dient nauwkeurig worden bijgehouden door de secretaris. Daarnaast dient de vergadering zo regelmatig mogelijk te worden gehouden, zodat burgers de vergaderingen bij konen wonen.

In oktober begint het parlementaire jaar. Er is een kleine ceremonie bij de beëdiging van de leden, dit is tegenwoordig nog steeds het geval. Je legde een eed af:

‘Ik belove en zweere, dat ik mij, in den my opgedragen Post, als een Man van Eer, van mynen plicht zal kwyten; dat ik de huishoudely lyke belangen der Gemeente, tot welker Be- stuurder ik gekozen ben, naar myn vermo- gen behartigen, en niet openbaren zal eenige Acten of besluiten, uit haren aart geheim- houding verscheinende; voorts, dat ik in alles getrouwelyk de Instructie voor de Gemeente- bestuuren, by het Vertegenwoordigend Li- chaam vast gelegd, of nog vaststellen, zal nakomen, en my in alles gedraagen aan het gene de Staatsregeling in dezen Post van my bevordert.’

Maker: Bataafse Republiek
Datering: 1801-12-01
Collectie: Archief van de gemeente Heiloo
Nummer: 2
Link: https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/collecties/archieven/archieven-2/file/5f1d99fd79ac32c89544f52ea472a3d7
Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Heb je een opmerking of vraag over deze bron? Of een suggestie voor een nieuwe bron, onderwerp of thema? Laat het ons weten via educatie@archiefalkmaar.nl.
  Onderdeel van thema's

Geschiedenislokaal Regionaal Archief

Reglementen Gemeente Besturen 1801

Tijdvak: Tijd van burgers en stoommachines (1800-1900)


Omschrijving

Instructie voor de gemeentebesturen der Bataafse Republiek

Regelementen voor gekozen gemeente raadsleden (1801)

‘Elke Gemeente heeft een Gemeente- Bestuur, welk Coleggie RAAD DER GEMEENTE zal genaamd worden’. Zo start dit document, dat een boekje met regels voor de Gemeente Raad is. In dit boekwerkje zijn de wetten en regels te vinden, waar een lokaal bestuur zich aan moet houden. In het boekje staan de eisen en taken van de raadsleden, de voorzitter en de secretaris. Aan iedere functie zijn andere eisen gesteld.

De raadsleden kunnen worden gekozen door stemgerechtigde burgers, maar de raadsleden moeten wel aan een aantal voorwaarden voldoen. Zo moeten ze zelf stemgerechtigd zijn, in elk geval ouder dan vijfentwintig jaar zijn, vijf jaar in de gemeente hebben gewoond en geen kerkelijke erediensten voorgaan of verbonden zijn met het openbaar onderwijs. We zien hier dat de overheid geen verstrengeling van geloof en politiek wil hebben.

Raadsleden moesten in een bepaalde volgorde aftreden. Het lot besloot over de volgorde. De overheid was ontzettend bang voor bestuurders die te lang op één positie zaten en daardoor hun werk niet meer naar behoren zouden kunnen doen. Of erger alleen handelden vanuit eigen belang. Daarom werden er verschillende regels opgesteld die belangenverstrengeling tegen moesten gaan. Enkele voorbeelden hiervan zijn dat familieleden of andere verwanten niet gezamenlijk in de raad mochten zitten. Ook andere artikelen in het reglement hadden als doel alle schijn van belangen verstrengeling tegen te gaan. Voorbeelden hiervan zijn de artikelen 45 en 46.

Om een democratie te laten functioneren is het nodig om open en transparant te zijn rond besluitvorming. Burgers moeten de besluiten kunnen controleren. Om deze reden werden er een aantal regels opgesteld op welke manier de gemeentebesturen met de burgers moest communiceren over de besluiten die zijn genomen. Zo moeten wetten- en regels worden gepubliceerd en dit dient nauwkeurig worden bijgehouden door de secretaris. Daarnaast dient de vergadering zo regelmatig mogelijk te worden gehouden, zodat burgers de vergaderingen bij konen wonen.

In oktober begint het parlementaire jaar. Er is een kleine ceremonie bij de beëdiging van de leden, dit is tegenwoordig nog steeds het geval. Je legde een eed af:

‘Ik belove en zweere, dat ik mij, in den my opgedragen Post, als een Man van Eer, van mynen plicht zal kwyten; dat ik de huishoudely lyke belangen der Gemeente, tot welker Be- stuurder ik gekozen ben, naar myn vermo- gen behartigen, en niet openbaren zal eenige Acten of besluiten, uit haren aart geheim- houding verscheinende; voorts, dat ik in alles getrouwelyk de Instructie voor de Gemeente- bestuuren, by het Vertegenwoordigend Li- chaam vast gelegd, of nog vaststellen, zal nakomen, en my in alles gedraagen aan het gene de Staatsregeling in dezen Post van my bevordert.’

Maker: Bataafse Republiek
Datering: 1801-12-01
Collectie: Archief van de gemeente Heiloo
Nummer: 2
Link: https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/collecties/archieven/archieven-2/file/5f1d99fd79ac32c89544f52ea472a3d7

Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Trefwoorden

Heiloo
bestuur
communicatie
Verlichting
Democratie
feodalisme