Schoolstrijd

Home / Bronnen / Schoolstrijd    |    Terug
Schoolstrijd
   
   
 
 
 
 

Schoolstrijd

In de negentiende eeuw regeerden liberalen Nederland. Hun voornaamste doelstelling was het borgen van de economische- en individuele. Op de openbare basisscholen gaven de leraren daarom les zonder veel aandacht te geven aan het geloof. Deze scholen kregen geld van de overheid, terwijl scholen met een religieuze doelstelling dit niet kregen. Dit was tegen het zere been van veel gelovigen in Nederland. Abraham Kuyper, een orthodoxe protestantse prediker in Amsterdam, was hier fel tegen. Kuyper wou echter niet alleen in de kerk zijn opvattingen verspreiden, maar maakte gebruik van alle moderne middelen. Zo richtte hij in 1872 een krant op en in 1880 een eigen universiteit: de Vrije Universiteit van Amsterdam en ten slotte een eigen partij de Antirevolutionaire partij. Ook scheidde hij zich af van de hervormde kerk en richtte zijn eigen kerkgenootschap op.

Abraham Kuyper geloofde in het principe van soevereiniteit in eigen kring. Dit wil zeggen dat Kuyper dacht dat de samenleving uit meerdere kringen bestond, zoals de staat, de familie en een school die elkaar nooit mochten overheersen. Deze orde was door God ingesteld en daarom wou hij dat de overheid ook geld zou geven aan bijzonder onderwijs(gelovige scholen). De strijd om evenveel geld te geven aan het bijzonder als het openbaar onderwijs staat bekend als de schoolstrijd. Katholieken en protestanten stonden aan dezelfde kant in de schoolstrijd.

Het eerste krantenartikel gaat over een nieuwe wet waardoor bijzondere scholen net zoveel geld kregen als openbare scholen. In het tweede artikel beweerde een prediker dat de gelovige partijen niet de gelijkstelling van bijzonder onderwijs hadden geruild tegen algemeen kiesrecht. Dit hadden ze overigens wel gedaan in 1917 werden beide zaken vastgelegd in de grondwet. In het derde artikel uit 1918 schreef de katholieke auteur dat na de wet ze er nog op toe moesten zien dat het werd uitgevoerd.

Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Heb je een opmerking of vraag over deze bron? Of een suggestie voor een nieuwe bron, onderwerp of thema? Laat het ons weten via educatie@archiefalkmaar.nl.

Geschiedenislokaal Regionaal Archief

Schoolstrijd

Tijdvak: Tijd van burgers en stoommachines (1800-1900)


Omschrijving

Schoolstrijd

In de negentiende eeuw regeerden liberalen Nederland. Hun voornaamste doelstelling was het borgen van de economische- en individuele. Op de openbare basisscholen gaven de leraren daarom les zonder veel aandacht te geven aan het geloof. Deze scholen kregen geld van de overheid, terwijl scholen met een religieuze doelstelling dit niet kregen. Dit was tegen het zere been van veel gelovigen in Nederland. Abraham Kuyper, een orthodoxe protestantse prediker in Amsterdam, was hier fel tegen. Kuyper wou echter niet alleen in de kerk zijn opvattingen verspreiden, maar maakte gebruik van alle moderne middelen. Zo richtte hij in 1872 een krant op en in 1880 een eigen universiteit: de Vrije Universiteit van Amsterdam en ten slotte een eigen partij de Antirevolutionaire partij. Ook scheidde hij zich af van de hervormde kerk en richtte zijn eigen kerkgenootschap op.

Abraham Kuyper geloofde in het principe van soevereiniteit in eigen kring. Dit wil zeggen dat Kuyper dacht dat de samenleving uit meerdere kringen bestond, zoals de staat, de familie en een school die elkaar nooit mochten overheersen. Deze orde was door God ingesteld en daarom wou hij dat de overheid ook geld zou geven aan bijzonder onderwijs(gelovige scholen). De strijd om evenveel geld te geven aan het bijzonder als het openbaar onderwijs staat bekend als de schoolstrijd. Katholieken en protestanten stonden aan dezelfde kant in de schoolstrijd.

Het eerste krantenartikel gaat over een nieuwe wet waardoor bijzondere scholen net zoveel geld kregen als openbare scholen. In het tweede artikel beweerde een prediker dat de gelovige partijen niet de gelijkstelling van bijzonder onderwijs hadden geruild tegen algemeen kiesrecht. Dit hadden ze overigens wel gedaan in 1917 werden beide zaken vastgelegd in de grondwet. In het derde artikel uit 1918 schreef de katholieke auteur dat na de wet ze er nog op toe moesten zien dat het werd uitgevoerd.

Datering: 1889-25-08
Collectie: Regionaal Archief Alkmaar Kranten
Link: https://kranten.archiefalkmaar.nl/issue/TC/1889-08-25/edition/0/page/2?query=schoolstrijd&sort=relevance&f_issuedate%5B0%5D=1800-01-01T00:00:00Z--%2B100YEARS

Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Trefwoorden

Politiek
Texel
Verkiezingen
dagelijks leven
onderwijs