Stakingen in mei 1943

Home / Bronnen / Stakingen in mei 1943    |    Terug
Stakingen in mei 1943
   
   
 
 
 

Stakingen in mei 1943

Op staken stond de doodstraf. Toch brak in 1943 een grote staking uit in Nederland. De aanleiding was een bekendmaking op 29 april 1943. Daarin stond dat Nederlandse militairen die gevochten hadden toen de Duitsers Nederland binnenvielen, zich moesten melden om verplicht te gaan werken in Duitsland. Het ging om ongeveer 300.000 mannen. De staking begon in Hengelo en breidde zich razendsnel uit over bedrijven in bijna alle provincies van het land. Meer dan 500.000 mensen legden uiteindelijk het werk neer.

De Duitse bezetter reageerde op de staking met harde hand. Op vrijdag 30 april werd in vier provincies (ook in Noord-Holland) het politiestandrecht afgekondigd: stakers konden onmiddellijk tot de doodstraf veroordeeld worden. Tachtig stakers werden zo doodgeschoten. Anderen kwamen om het leven omdat op stakers geschoten werd of omdat ze werden opgepakt en in een strafkamp door uitputting stierven.

De staking staat ook bekend als de Melkstaking. Er waren korte werkonderbrekingen op de zuivelfabrieken van Wognum, Opmeer, Ursem en Stompetoren. Veel boeren verklaarden zich solidair en leverden geen melk. In Oude Niedorp was een staking, zoals de aantekening in dit plakboek laat zien. Ook in Anna Paulowna werd door landarbeiders in de Oostpolder gestaakt en dreigde een staking onder bouwvakkers in Breezand. De marechaussee heeft hier echter geen schot hoeven lossen om de orde te herstellen.

Datering: 1943-05-01
Collectie: RAA, Plaatsingslijst van de collectie H. Schrooder betreffende de Tweede Wereldoorlog, 1932-1952.
Nummer: plakboek 5
Link: https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/collecties/archieven/archieven-2/details/NL-AmrRAA-95.011
Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Heb je een opmerking of vraag over deze bron? Of een suggestie voor een nieuwe bron, onderwerp of thema? Laat het ons weten via educatie@archiefalkmaar.nl.
  Onderdeel van thema's

Geschiedenislokaal Regionaal Archief

Stakingen in mei 1943

Tijdvak: Tijd van wereldoorlogen (1900-1950)


Omschrijving

Stakingen in mei 1943

Op staken stond de doodstraf. Toch brak in 1943 een grote staking uit in Nederland. De aanleiding was een bekendmaking op 29 april 1943. Daarin stond dat Nederlandse militairen die gevochten hadden toen de Duitsers Nederland binnenvielen, zich moesten melden om verplicht te gaan werken in Duitsland. Het ging om ongeveer 300.000 mannen. De staking begon in Hengelo en breidde zich razendsnel uit over bedrijven in bijna alle provincies van het land. Meer dan 500.000 mensen legden uiteindelijk het werk neer.

De Duitse bezetter reageerde op de staking met harde hand. Op vrijdag 30 april werd in vier provincies (ook in Noord-Holland) het politiestandrecht afgekondigd: stakers konden onmiddellijk tot de doodstraf veroordeeld worden. Tachtig stakers werden zo doodgeschoten. Anderen kwamen om het leven omdat op stakers geschoten werd of omdat ze werden opgepakt en in een strafkamp door uitputting stierven.

De staking staat ook bekend als de Melkstaking. Er waren korte werkonderbrekingen op de zuivelfabrieken van Wognum, Opmeer, Ursem en Stompetoren. Veel boeren verklaarden zich solidair en leverden geen melk. In Oude Niedorp was een staking, zoals de aantekening in dit plakboek laat zien. Ook in Anna Paulowna werd door landarbeiders in de Oostpolder gestaakt en dreigde een staking onder bouwvakkers in Breezand. De marechaussee heeft hier echter geen schot hoeven lossen om de orde te herstellen.

Datering: 1943-05-01
Collectie: RAA, Plaatsingslijst van de collectie H. Schrooder betreffende de Tweede Wereldoorlog, 1932-1952.
Nummer: plakboek 5
Link: https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/collecties/archieven/archieven-2/details/NL-AmrRAA-95.011

Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Trefwoorden

Tweede Wereldoorlog
bestuur
dagelijks leven
verzet