Wie houdt rekening met de burgers?

Home / Bronnen / Wie houdt rekening met de burgers?    |    Terug
Wie houdt rekening met de burgers?
   
   
 
 
 

Wie houdt rekening met de burgers?

Oude geschreven bronnen zijn vaak rekeningen, bonnen of schuldbewijzen. Mensen vonden het belangrijk de boekhouding te bewaren. Wat je hier ziet, is de administratie van de Alkmaarse ‘ordinaris thesauriers’ uit het oorlogsjaar 1573. Dit waren de penningmeesters van de stad Alkmaar. Zij beheerden de financiën van de stad en hielden de uitgaven en inkomsten bij. Dat ging gewoon door tijdens het Beleg! De boekhouding uit deze periode geeft een nieuw beeld van het dagelijkse leven tijdens een oorlog.

Wanneer je het handschrift kunt ontcijferen, lees je over een bevel van Diederik Sonoy, de bevelhebber van de troepen van Oranje. Sonoy heeft volgens deze aantekening een bevel gegeven met betrekking tot zijn eigen ‘vaendelen’ (legereenheden). Deze groepen soldaten werden ‘ingekwartierd’ bij de burgers van Alkmaar: ze kregen eten en onderdak.. Dit betaalden de Alkmaarders uit eigen zak, zonder hiervoor een vergoeding (leninge) te krijgen. Sonoy gaf opdracht om de vergoeding uit te laten keren.

Sonoy deed dit niet voor niets. Je kunt je voorstellen dat de groepen soldaten onrust teweeg brachten binnen de stad. Sonoy zorgde er met zijn orders voor, dat de chaos beperkt en de mensen relatief tevreden bleven. De steun van de burgers in de stad was van belang voor Sonoy: zij konden zijn manschappen accepteren of weigeren, en zaten meestal niet te wachten op soldaten binnen de stadsmuren. Bovendien had hij alle weerbare burgers nodig om samen met zijn mannen de stad te verdedigen.

Maker: de thesaurier van Alkmaar
Datering: 1573
Collectie: RAA_10.1.1.001
Nummer: 341. Folio 47, verso –3978/5547
Link: https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/collecties/archieven/archieven-2/scans/NL-AmrRAA-10.1.1.001/2.4.1.1.3/start/40/limit/10/highlight/8
Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Heb je een opmerking of vraag over deze bron? Of een suggestie voor een nieuwe bron, onderwerp of thema? Laat het ons weten via educatie@archiefalkmaar.nl.

Geschiedenislokaal Regionaal Archief

Wie houdt rekening met de burgers?

Tijdvak: Tijd van ontdekkers en hervormers (1500-1600)


Omschrijving

Wie houdt rekening met de burgers?

Oude geschreven bronnen zijn vaak rekeningen, bonnen of schuldbewijzen. Mensen vonden het belangrijk de boekhouding te bewaren. Wat je hier ziet, is de administratie van de Alkmaarse ‘ordinaris thesauriers’ uit het oorlogsjaar 1573. Dit waren de penningmeesters van de stad Alkmaar. Zij beheerden de financiën van de stad en hielden de uitgaven en inkomsten bij. Dat ging gewoon door tijdens het Beleg! De boekhouding uit deze periode geeft een nieuw beeld van het dagelijkse leven tijdens een oorlog.

Wanneer je het handschrift kunt ontcijferen, lees je over een bevel van Diederik Sonoy, de bevelhebber van de troepen van Oranje. Sonoy heeft volgens deze aantekening een bevel gegeven met betrekking tot zijn eigen ‘vaendelen’ (legereenheden). Deze groepen soldaten werden ‘ingekwartierd’ bij de burgers van Alkmaar: ze kregen eten en onderdak.. Dit betaalden de Alkmaarders uit eigen zak, zonder hiervoor een vergoeding (leninge) te krijgen. Sonoy gaf opdracht om de vergoeding uit te laten keren.

Sonoy deed dit niet voor niets. Je kunt je voorstellen dat de groepen soldaten onrust teweeg brachten binnen de stad. Sonoy zorgde er met zijn orders voor, dat de chaos beperkt en de mensen relatief tevreden bleven. De steun van de burgers in de stad was van belang voor Sonoy: zij konden zijn manschappen accepteren of weigeren, en zaten meestal niet te wachten op soldaten binnen de stadsmuren. Bovendien had hij alle weerbare burgers nodig om samen met zijn mannen de stad te verdedigen.

Maker: de thesaurier van Alkmaar
Datering: 1573
Collectie: RAA_10.1.1.001
Nummer: 341. Folio 47, verso –3978/5547
Link: https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/collecties/archieven/archieven-2/scans/NL-AmrRAA-10.1.1.001/2.4.1.1.3/start/40/limit/10/highlight/8

Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Trefwoorden

Alkmaar
bestuur
dagelijks leven
oorlogvoering
schaarste
Beleg van Alkmaar
geuzenleger
geuzenleider
Diederik Sonoy
Tachtigjarige Oorlog
nederlandse opstand