Ontwerp voor Victorientje

Home / Bronnen / Ontwerp voor Victorientje    |    Terug

Ontwerp voor Victorientje

In 1873 vierden de Alkmaarders dat het driehonderd jaar geleden was dat de stad de Spaanse belegering had doorstaan. Om dat te herdenken werd er een monument opgericht. Op deze foto is het ontwerp voor het monument te zien. Het stelt Victoria voor, de Romeinse godin van de overwinning. Het werd gemaakt door de beeldhouwer Frans Stracké.

De negentiende eeuw was de tijd van het nationalisme. Nederlanders voelden zich trots op de geschiedenis die hen verbond. Ze lieten dat bijvoorbeeld zien door standbeelden op te richten die herinnerden aan belangrijke mensen en gebeurtenissen uit het verleden. Dat Alkmaar in 1573 als eerste Nederlandse stad het Spaanse leger had weerstaan werd gezien als een gebeurtenis van nationaal belang: als een keerpunt in de opstand en een grote stap naar de Nederlandse onafhankelijkheid. ‘Van Alkmaar de victorie’ werd er wel gezegd. Commissies in heel Nederland zamelden daarom geld in voor het Alkmaarse monument. Daarbij werden zulke foto’s van het ontwerp verspreid.

Op 8 oktober 1873 legde koning Willem III hoogstpersoonlijk een steen voor het voetstuk van het monument. Het kwam te staan in het Victoriepark, ongeveer op de plek waar de Spanjaarden in 1573 de stad hadden aangevallen. Drie jaar later werd het Victoriebeeld onthuld. Het is een vrouwenfiguur met vleugels. In haar linkerhand heeft ze een zwaard. Haar rechterhand is afwerend opgeheven in de richting van Oudorp, waar het Spaanse hoofdkwartier was. Op de sokkel staat ‘Alcmaria victrix’, Latijn voor ‘Alkmaar overwinnares’. De Alkmaarders noemden het beeld al gauw Victorientje. Beeldhouwer Stracké schonk het model voor het Victoriebeeld aan het Stedelijk Museum Alkmaar.

Maker: onbekend
Datering: 1873
Collectie: RAA, Beeldcollectie
Nummer: FO 1006194
Link: https://hdl.handle.net/21.12106/0053cf02-b50a-4b1c-86fd-61c64e5d6856
Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Heb je een opmerking of vraag over deze bron? Of een suggestie voor een nieuwe bron, onderwerp of thema? Laat het ons weten via educatie@archiefalkmaar.nl.
  Onderdeel van thema's

Geschiedenislokaal Regionaal Archief

Ontwerp voor Victorientje

Tijdvak: Tijd van burgers en stoommachines (1800-1900)


Omschrijving

Ontwerp voor Victorientje

In 1873 vierden de Alkmaarders dat het driehonderd jaar geleden was dat de stad de Spaanse belegering had doorstaan. Om dat te herdenken werd er een monument opgericht. Op deze foto is het ontwerp voor het monument te zien. Het stelt Victoria voor, de Romeinse godin van de overwinning. Het werd gemaakt door de beeldhouwer Frans Stracké.

De negentiende eeuw was de tijd van het nationalisme. Nederlanders voelden zich trots op de geschiedenis die hen verbond. Ze lieten dat bijvoorbeeld zien door standbeelden op te richten die herinnerden aan belangrijke mensen en gebeurtenissen uit het verleden. Dat Alkmaar in 1573 als eerste Nederlandse stad het Spaanse leger had weerstaan werd gezien als een gebeurtenis van nationaal belang: als een keerpunt in de opstand en een grote stap naar de Nederlandse onafhankelijkheid. ‘Van Alkmaar de victorie’ werd er wel gezegd. Commissies in heel Nederland zamelden daarom geld in voor het Alkmaarse monument. Daarbij werden zulke foto’s van het ontwerp verspreid.

Op 8 oktober 1873 legde koning Willem III hoogstpersoonlijk een steen voor het voetstuk van het monument. Het kwam te staan in het Victoriepark, ongeveer op de plek waar de Spanjaarden in 1573 de stad hadden aangevallen. Drie jaar later werd het Victoriebeeld onthuld. Het is een vrouwenfiguur met vleugels. In haar linkerhand heeft ze een zwaard. Haar rechterhand is afwerend opgeheven in de richting van Oudorp, waar het Spaanse hoofdkwartier was. Op de sokkel staat ‘Alcmaria victrix’, Latijn voor ‘Alkmaar overwinnares’. De Alkmaarders noemden het beeld al gauw Victorientje. Beeldhouwer Stracké schonk het model voor het Victoriebeeld aan het Stedelijk Museum Alkmaar.

Maker: onbekend
Datering: 1873
Collectie: RAA, Beeldcollectie
Nummer: FO 1006194
Link: https://hdl.handle.net/21.12106/0053cf02-b50a-4b1c-86fd-61c64e5d6856

Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar beheert archieven uit een deel van Noord-Holland. De studiezaal is gevestigd aan de Bergerweg 1, 1815 AC Alkmaar. Veel informatie is ook te vinden op de website www.archiefalkmaar.nl. 

Trefwoorden

Alkmaar
herdenking
symbolen
Beleg van Alkmaar
Alkmaars Ontzet
nationalisme